بازگشت

کاروانسراي شاه عباسي در دهکده بيستون :

بر سر راه قديمي همدان به کرمانشاه ، در جنوب غربي دهکده بيستون کاروانسرايي قديمي است که ظاهراً به امر شاه عباس اول صفوي ( 1038-996 ه . ق ) ساخته شده است . اسکندر بيگ ترکمان درباره اين کاروانسرا چنين مي نويسد : " در حدود همدان شهر نو چمچمال پاي کوه بيستون رباطي جهت نزول زوار عتبات عاليات ترتيب يافته رقم ثبت يافته اميد که هر يک از بناهاي خير سبب فتح و فيروزي گشته آثار آن بر صفحات روزگار يادگار باشد . "

کتيبه اي که باني اوليه کاروانسرا را بشناساند وجود ندارد ولي در کنار کتيبه شاه سليمان صفوي قاب کتيبه اي به ابعاد 31×44 سانتيمتر ديده مي شود .

احتمالاً کتيبه اي آجري يا سنگي که سال بناي کاروانسرا و نام باني آن در آن آورده شده بود در اين قاب بوده که شکسته و از بين رفته است .

با توجه به کتيبه اي که از شاه سليمان صفوي ( 1105 – 1077 ه. ق ) باقي مانده است به نظر مي آيد که بناي کاروانسراي شاه عباسي بيستون در زمان پادشاهي شاه سليمان و صدارت شيخ عليخان زنگنه باشد .

شيخ عليخان زنگنه اعظم شاه سليمان صفوي در زمان حيات خود براي سادات فاطمي و تعميرات کاروانسراي بيستون رقباتي چند را وقف کرده و بر صخره بيستون کنده است . متأسفانه اين عمل سخاوتمندانه او به بهاي خرابي و از بين رفتن يکي از حجاريهاي برجسته دوران پارتي تمام شده است . جکسن ايجاد کتيبه وقفنامه مذکور را در اين محل ، نوعي وحشيگري و شهوت به ويران کردن آثار هنري دانسته است . طاقنمايي که وقفنامه مذکور در آن نقر شده است از آخرين نقطه تيزي هلال طاق نما 363 و پهناي آن 276 سانتيمتر و شامل 15 سطر است که به سه قسمت تقسيم مي شود .